ترک‌ها در تب هزینه‌کرد هوش مصنوعی: غول‌های فناوری زیر فشار وال‌استریت
سرمایه‌گذاران نسبت به هزینه‌های نجومی زیرساخت هوش مصنوعی توسط شرکت‌های بزرگ فناوری نگران شده‌اند. جریان نقدینگی آزاد منفی و بدهی‌های فزاینده، بازار سهام را به لرزه درآورده است.
دوران خوش‌بینی بی‌قیدوشرط سرمایه‌گذاران به هزینه‌های سرسام‌آور زیرساخت هوش مصنوعی به پایان رسیده است. درست زمانی که غول‌های فناوری بر تعهدات مالی خود افزوده‌اند، وال‌استریت با نگرانی به این ارقام خیره شده و زنگ خطر را به صدا درآورده است. 📉
💰 ۷۴۰ میلیارد دلار شرط‌بندی روی آینده
در دو هفتهٔ گذشته، شرکت‌های آلفابت (گوگل)، آمازون، متا و مایکروسافت برنامه‌های خود را برای صرف بیش از ۷۴۰ میلیارد دلار هزینهٔ سرمایه‌ای (CapEx) در سال جاری اعلام کردند. وال‌استریت این رقم عظیم را مستقیماً به توسعهٔ زیرساخت‌های هوش مصنوعی، از جمله مراکز داده و تراشه‌ها، نسبت می‌دهد.
در روزهای نخستین تب هوش مصنوعی، سرمایه‌گذاران چنین خرج‌هایی را نشانهٔ اعتماد به پتانسیل رشد فناوری می‌دانستند و به آن پاداش می‌دادند. اما اکنون در سه‌ماههٔ چهارم سال، این اشتیاق جای خود را به نگرانی دربارهٔ جریان نقدینگی آزاد منفی (خرج کردن پول بیشتر از درآمد)، بدهی‌های انباشته و تردید در بازگشت سرمایه داده است.
📉 سقوط سنگین در بازار سهام
این اضطراب روز جمعه به کل بازار سرایت کرد:
- 📊 شاخص نزدک ۲.۹ درصد افت کرد.
- 🎮 سهام انویدیا ۴ درصد، برودکام بیش از ۵ درصد و کوالکام ۱۱ درصد کاهش یافت.
- 🔻 سهام آلفابت پس از سقوط تاریخی ۱۲ درصدی در پنجشنبه (که ۵۰۰ میلیارد دلار از ارزش بازار آن را پاک کرد)، دوباره افت کرد.
بخش بزرگی از این نگرانی به شرکت‌هایی بازمی‌گردد که پیش‌تر از کسب‌وکار اصلی خود جریان نقدینگی سرشاری داشتند، اما حالا هوش مصنوعی اقتصاد همان کسب‌وکارها را تهدید می‌کند.
⚖️ راه رفتن روی لبهٔ تیغ
آلفابت روشن‌ترین نمونهٔ این وضعیت است. شرکت مادر گوگل در سه‌ماههٔ سوم، جریان نقدینگی آزاد منفی ۹.۱ میلیارد دلاری گزارش کرد؛ دومین فصل متوالی در منطقهٔ قرمز، در حالی که هزینه‌های سرمایه‌ای فصلی آن به ۵۱.۴ میلیارد دلار رسید. آلفابت انتظار دارد امسال تا ۲۰۵ میلیارد دلار خرج کند و این روند در سال ۲۰۲۷ نیز افزایشی باشد.
موفقیت چشمگیر «AI Mode» گوگل (چت‌بات هوش مصنوعی یکپارچه با جستجو) در حال بلعیدن منبع اصلی درآمد شرکت است. رشد تبلیغات جستجوی گوگل که نیمی از درآمد آن را تشکیل می‌دهد، به ۱۲ درصد کاهش یافته؛ ضعیف‌ترین سرعت در پنج فصل اخیر.
وضعیت سایر غول‌ها نیز بهتر نیست:
- 🛒 آمازون: جریان نقدینگی آزاد منفی ۴۲.۴ میلیارد دلاری در ۱۲ ماه گذشته (در مقایسه با مثبت ۱۴.۸ میلیارد دلار در سال قبل) و پیش‌بینی ۲۲۰ میلیارد دلار هزینهٔ سرمایه‌ای. با وجود رشد ۳۹ درصدی درآمد AWS، سهام آمازون ۷ درصد سقوط کرد.
- 👤 متا: جریان نقدینگی منفی ۲.۱ میلیارد دلاری در سه‌ماههٔ سوم و پیش‌بینی تا ۱۴۵ میلیارد دلار هزینه. مارک زاکربرگ اعتراف کرده که ایجنت هوش مصنوعی رایگان جدیدشان یعنی «Muse»، به شدت تشنهٔ منابع محاسباتی است. با وجود رشد ۲۶ درصدی درآمد تبلیغات، سهام متا ۱۰ درصد افت کرد.
- 🪟 مایکروسافت: تنها استثنا با جریان نقدینگی آزاد مثبت ۱۸.۶ میلیارد دلاری. هزینه‌های سرمایه‌ای آن ۴۵.۲ میلیارد دلار بود که کمتر از پیش‌بینی ۵۰ میلیارد دلاری‌اش بود. مایکروسافت این کاهش را نه عقب‌نشینی عمدی، بلکه ناشی از تأخیر ظرفیت ارائه‌دهندگان شخص ثالث دانست که باعث سقوط سهام شرکت‌های کوچک‌تر اجاره‌دهندهٔ قدرت محاسباتی شد.
🏦 تأمین مالی از جیب بدهی
پول این زیرساخت‌ها فقط از سود شرکت‌ها نمی‌آید. طبق گزارش S&P Global Market Intelligence، مایکروسافت، آلفابت، آمازون، متا و اورکل در سال ۲۰۲۶ مجموعاً ۳۲۶ میلیارد دلار بدهی جذب کرده‌اند؛ سه برابر سال گذشته.
هرچند تقاضا برای محاسبات هوش مصنوعی همچنان بالاست و بخش ابری گوگل، آمازون و مایکروسافت رشد داشته، اما هزینه‌های پاسخگویی به این تقاضا سرمایه‌گذاران را فراری داده است. این فضای مبهم می‌تواند عرضهٔ اولیهٔ سهام (IPO) بسیار مورد انتظار شرکت Anthropic را نیز پیچیده کند؛ شرکتی که رشد آینده‌اش به تأمین حجم عظیمی از منابع محاسباتی وابسته است.
منبع: TechCrunch